koscioly


Stary Sącz, kościół śś. Rocha i Sebastiana PDF Drukuj Email
Wpisany przez Marek Sztorc   
piątek, 03 stycznia 2014 21:26

Stary Sącz, kościół cmentarny śś. Rocha i Sebastiana

Stary Sącz, miasto w powiecie nowosądeckim (województwo małopolskie).
HISTORIA. Kościół zbudowany został w latach 1643-44, być może z wykorzystaniem pozostałości poprzedniego kościoła z 1595 r. Obecnie wykorzystywany jest jako kaplica cmentarna.
ARCHITEKTURA. Wczesnobarokowy, zbudowany z kamienia. Złożony z krótkiej dwuprzęsłowej nawy i węższego prezbiterium, zamkniętego półkoliście. Nakryty jest dachami dwuspadowymi z dwiema wieżyczkami na sygnaturkę. Od zachodu większa wieżyczka, ośmioboczna nakryta hełmem baniastym a od wschodu mniejsza, kwadratowa, nakryta daszkiem namiotowym. Na fasadzie zachował się fragment fryzu sgraffitowego, biegnący przez całą jej szerokość. W dolnej części fasady mieści się portal zamknięty półkoliście. Drugi portal z 1643 r. w południowej elewacji jest zamurowany. Wnętrze oświetlają okna zamknięte półkoliście (nawa) i koliste (prezbiterium i fasada). W dolne fragmenty fasady i bocznych elewacji wmurowane są liczne epitafia. Wewnątrz nawa nakryta jest sklepieniem kolebkowym z lunetami, zaś prezbiterium nakrywa sklepienie hemisferyczne. Na sklepieniu nawy zachowały napisy związane zapewne z fundacją świątyni: inicjał Maria, herb Szreniawa i data 1643. Tęcza zamknięta jest łukiem lekko zaostrzonym.
WYPOSAŻENIE WNETRZA. Ołtarz główny renesansowo-barokowy z początku XVII w., z obrazem św. Rocha z XVII/XVIII w. w polu środkowym i płaskorzeźbą Chrystusa upadającego pod krzyżem, współczesną ołtarzowi oraz z rzeźbami dwóch świętych umieszczonych w niszach muszlowych i dwóch aniołów z Arma Christi. Dwa ołtarze boczne późnobarokowe z około 1700 r. i początku XVIII w., w jednym z nich rzeźba św. Rozalii z początku XVIII w. i w zwieńczeniu rzeźba św. Andrzeja z tegoż czasu. Dawna część środkowa tryptyku gotyckiego z około 1500 r., ze skośnie ustawionymi ściankami po bokach, na których znajdują się malowidła śś. Franciszka i Jana Ewangelisty. W środku w miejsce pierwotnej rzeźby Matki Bożej wstawiona barokowa rzeźba św. Weroniki z XVII/XVIII w. Organy z 2. połowy XIX w. Obraz barokowy św. Anny Samotrzeć z 1643 r. Dwie rzeźby barokowe: w tęczy Chrystus Ukrzyżowany ze św. Marią Magdaleną u stóp z 2. poł. XVII w. i Pieta z XVIII w. Na ścianach wiele tablic epitafijnych od XVIII do XX w., m.in. Andrzeja Piaseckiego (zm. 1897).

LITERATURA

Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. I, Województwo krakowskie, z. 10, Powiat nowosądecki, Warszawa 1953
Kornecki M., Kościoły diecezji tarnowskiej, [w:] Rocznik diecezji tarnowskiej na rok 1972, Tarnów 1972
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013
Pasternak P., Katalog organów w diecezji tarnowskiej, maszynopis

 

Poprawiony: wtorek, 07 stycznia 2014 22:48
 
Rozdziele, kościół św. Jakuba PDF Drukuj Email
Wpisany przez Marek Sztorc   
środa, 18 grudnia 2013 10:04

Rozdziele, kościół św. Jakuba

Rozdziele, miejscowość w powiecie bocheńskim (województwo małopolskie).
HISTORIA. Pierwotnie kościół znajdował się w miejscowości Królówka, gdzie został zbudowany w końcu XV w. lub w ciągu następnego stulecia. W tradycji zachowały się informacje jakoby fundatorem kościoła był w 1569 r. król polski Zygmunt August. Pod koniec XIX w. kościół został przekształcony poprzez przedłużenie nawy (1886-96) i dobudowę kaplicy (1876). Po wybudowaniu murowanej świątyni w Królówce, drewniany kościół został rozebrany a następnie w 1949 r. po interwencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Krakowie złożony na miejscowym cmentarzu. W 1986 r. staraniem proboszcza z Żegociny ks. Antoniego Poręby kościół został przeniesiony do Rozdziela i złożony na obecnym miejscu.
ARCHITEKTURA. Drewniany, wzniesiony w konstrukcji zrębowej, oszalowany i kryty gontem, ustawiony na wysokiej podmurówce. Złożony z prostokątnej nawy i węższego prezbiterium, zamkniętego trójbocznie. Na zewnątrz kościół nakryty jest dachami dwuspadowymi o wspólnej kalenicy. Kaplicę nakrywa gontowa kopuła. Do nawy dostawiona kaplica i dwie kruchty, zaś do prezbiterium zakrystia. Wewnątrz kościół nakryty jest stropami płaskimi, w nawie z zaskrzypieniami, wspartymi wtórnie na słupach. W bocznym wejściu umieszczony jest późnogotycki, ostrołukowy portal z XV w. z herbem Topór.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA prawie w całości powstało po przeniesieniu kościoła na obecne miejsce. Starszy jest neogotycki ołtarz w bocznej kaplicy, konfesjonał przeniesiony z kościoła w Trzcianie oraz Stacje drogi krzyżowej z XVIII w. znalezione na plebanii w Żegocinie. W ołtarzu głównym umieszczona jest rzeźba św. Jakuba wykonana przez rzeźbiarza Jana Juszczyka. Kopię gotyckiej chrzcielnicy, znajdującej się dawniej w kościele wykonał miejscowy kamieniarz Jan Stach.

LITERATURA

Kornecki M., Kościoły diecezji tarnowskiej [w:] Rocznik diecezji tarnowskiej na rok 1972, Tarnów 1972
Kościoły drewniane Karpat i Podkarpacia, opr. zb., Pruszków 2001
Piątkowska Ł., Parafie Ziemi Bocheńskiej, Bochnia 2004
Strona internetowa: http://www.zegocina.pl (dostęp 18.12.2013)

Poprawiony: niedziela, 05 stycznia 2014 20:15
 
Trzetrzewina, kościół Matki Bożej Pocieszenia PDF Drukuj Email
Wpisany przez Marek Sztorc   
środa, 20 listopada 2013 22:50

Trzetrzewina, kościół Matki Bożej Pocieszenia

Trzetrzewina, miejscowość w powiecie nowosądeckim (województwo małopolskie).
HISTORIA. W 1910 r. biskup tarnowski Leon Wałęga utworzył w Trzetrzewinie ekspozyturę niezależną od parafii w Podegrodziu. W tym czasie rozpoczęto budowę obecnego kościoła, która trwała w latach 1911-12. Autorem projektu był architekt Adolf Juliusz Stapf a prace budowlane prowadził Jan Królewski. Konsekracji kościoła dokonał w 1924 r. biskup sufragan tarnowski Edward Komar.
ARCHITEKTURA. Neogotycki, zbudowany z cegły, tynkowany, kryty blachą. Złożony z nawy, transeptu i prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Do prezbiterium przybudowana zakrystia, przy nawie symetrycznie kruchta i niewielka kaplica a od frontu niewielki przedsionek. Na zewnątrz kościół opięty jest uskokowymi przyporami, między którymi rozmieszczone są ostrołukowe okna. Kościół nakrywają dachy dwuspadowe o wspólnej kalenicy, na skrzyżowaniu naw ośmioboczna wieżyczka na sygnaturkę z latarnią, zwieńczona ostrosłupowym hełmem. Wnętrza nakryte są sklepieniami krzyżowo-żebrowymi. Arkada tęczy i ramiona transeptu otwarte są do nawy ostrołukowymi arKadami. Chór muzyczny wsparty jest na dwóch kolumnach. Polichromia wnętrza figuralna i ornamentalna, malowana w 1961 r. przez Zbigniewa Borowskiego.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Ołtarz główny o charakterze późnobarokowym, wykonany zapewne w XIX w. z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem z 1911 r. oraz św. Józefa z 2. połowy XIX w. Ołtarz ten pochodzi z kościoła w Podegrodziu. Dwa ołtarze boczne neogotyckie, wykonane przed 1914 r. w Tyrolu. Ambona neogotycka z przed 1914 r. Chrzcielnica kamienna z rzeźbą św. Jana Chrzciciela na pokrywie, wykonana przez Michała Sojczyka, świątkarza z Biczyc.
DZWONNICA wolnostojąca, zbudowana w 1926 r., murowana w formie potrójnej arkady nakrytej daszkiem dwuspadowym. Trzy dzwony, wszystkie wykonane w Odlewni dzwonów Schwabe w Białej: 1. Św. Józef z Dzieciątkiem z 1926 r. (83 kg); 2. Maryja z 1974 r. (77,5 kg); św. Stanisław z 1974 r. (62 kg).

LITERATURA

Kornecki M., Kościoły diecezji tarnowskiej, [w:] Rocznik diecezji tarnowskiej na rok 1972, Tarnów 1972
ks. Rzepa J., Kornecki M., Dzwony Diecezji Tarnowskiej, Kraków 2001

Poprawiony: czwartek, 21 listopada 2013 22:20
 
Podegrodzie, kościół św. Jakuba PDF Drukuj Email
Wpisany przez Marek Sztorc   
czwartek, 31 października 2013 22:22

Podegrodzie, kościół św. Jakuba

 Podegrodzie, miejscowość w powiecie nowosądeckim (województwo małopolskie).
HISTORIA. Parafia w Podegrodziu uważana jest za jedną z najstarszych w diecezji tarnowskiej i powstała być może już w XI w. Pierwsza wzmianka o jej istnieniu pochodzi z 1310 r. Obecny kościół zbudowany został w latach 1830-35 na miejscu starszej świątyni zniszczonej podczas pożaru w 1822 r. Konsekracji kościoła dokonał w 1935 r. biskup tarnowski Franciszek Pisztek.
ARCHITEKTURA. Późnoklasycystyczny, zbudowany z cegły, otynkowany. Złożony z trójnawowego, halowego korpusu z węższym prezbiterium, zamkniętym półkoliście. Po bokach do prezbiterium przylegają dwie symetryczne, kwadratowe przybudówki, mieszczące zakrystię i kruchtę. Do nawy od północy dostawiona jest kaplica a od frontu znajduje się wieża, wtopiona w bryłę korpusu wraz z dwoma pomieszczeniami po jej bokach. Wieża kwadratowa nakryta jest hełmem baniastym z latarnią. Okna w wieży ujęte są pilastrami. Nad korpusem wznosi się dach wielospadowy z wieżyczką na sygnaturkę, nad prezbiterium dach dwuspadowy. Kaplica kwadratowa, nakryta kopułą z latarnią. Fasada frontowa nieco zryzalitowana w części środkowej, zwieńczona trójkątnym przyczółkiem, wspartym na czterech pilastrach. Między pilastrami portal wejściowy zamknięty półkoliście, z dużym oknem termowym powyżej. Wnętrza nakryte są sklepieniami kolebkowymi i żaglastymi, poszczególne przęsła naw wydzielone są gurtami.
WYPOSAŻENIE WNETRZA. Ołtarz główny późnoklasycystyczny z 1865 r., projektowany przez Alojzego Pazdanowskiego, z obrazem św. Jakuba, namalowanym w 2006 r. przez Kazimierza Twardowskiego. Dwa ołtarze boczne, barokowo-klasycystyczne z końca XVIII w., z obrazami św. Anny oraz św. Józefa. Ambona z płaskorzeźbami ewangelistów na parapecie z XIX w. Chrzcielnica marmurowa, barokowa z XVII w. Obrazy: NMP Królowej Polski, malowany przez Alojzego Pazdanowskiego oraz O. Stanisław Papczyński, malowany w 1956 r. przez Czesława Lenczowskiego. Rzeźby: grupa Nawiedzenia, późnorenesansowa z XVI-XVII w.; dwa posągi świętych biskupów, barokowo ludowe XVIII w.; Chrystus Ukrzyżowany XVIII w. oraz Chrystus u słupa, barokowo-ludowy XVIII w. Organy 22-głosowe, wykonane w 1962 w firmie Biernacki. Trzy dzwony: 1. Odlany w 1923 r. (100 kg); 2. i 3. oba odlane w 1965 r. w Odlewni dzwonów Felczyńskich w Przemyślu: „Jakub” (600 kg) i „Maryja” (350 kg).

 LITERATURA

 Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. I, Województwo krakowskie, z. 10, Powiat nowosądecki, Warszawa 1953
Kornecki M., Kościoły diecezji tarnowskiej, [w:] Rocznik diecezji tarnowskiej na rok 1972, Tarnów 1972
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013

Pasternak P., Katalog organów w diecezji tarnowskiej, maszynopis
ks. Rzepa J., Kornecki M., Dzwony Diecezji Tarnowskiej, Kraków 2001
Strona internetowa: http://www.podegrodzie.diecezja.tarnow.pl/

 

Poprawiony: sobota, 02 listopada 2013 07:09
 
Łącko, kościół św. Jana Chrzciciela PDF Drukuj Email
Wpisany przez Marek Sztorc   
wtorek, 08 października 2013 21:17

Łącko, kościół św. Jana Chrzciciela

Łącko, miejscowość w powiecie nowosądeckim (województwo małopolskie).
HISTORIA. Parafia w Łącku powstała prawdopodobnie w XII w. a pierwsza wzmianka o jej istnieniu pochodzi z 1292 r. kiedy wieś należała już do klarysek ze Starego Sącza. Obecny kościół zbudowany został przed 1720 r. W tym właśnie roku był konsekrowany przez Jana Tarłę biskupa kijowskiego. Prawdopodobnie około 1748 r. do kościoła dobudowano nawy boczne. W latach 1930-35 kościół został powiększony według projektu Franciszka Mączyńskiego. W czasie tej rozbudowy przedłużono prezbiterium, dobudowano po jego bokach dwie kaplice oraz dwie przybudówki zakrystyjne.
ARCHITEKTURA. Barokowy, przekształcony w duchu modernizmu. Złożony z trójnawowego korpusu bazylikowego i wydłużonego dwuczłonowego prezbiterium, zamkniętego ścianą prostą. Po bokach prezbiterium od północy i południa dostawione są dwie kaplice, z nich północna z półkolistą apsydą oraz dwie zakrystie. Do korpusu nawowego od zachodu przylega kwadratowa wieża, podzielone gzymsami na cztery kondygnacje i nakryta baniastym hełmem barokowym z latarnią. Nad prezbiterium, nawą główną i kaplicą południową dachy dwuspadowe, nad nawami bocznymi dachy jednospadowe, nad przybudówkami zakrystyjnymi dachy wielospadowe i nad kaplicą północną kopuła z latarnią. Wewnątrz w nawie głównej i starszej części prezbiterium sklepienia kolebkowe z lunetami, w nawach bocznych oraz w dobudowanej części prezbiterium sklepienia kolebkowo-krzyżowe, zaś w kaplicy północnej pozorna kopuła. Wewnątrz nawa główna otwarta do naw bocznych półkolistymi arkadami filarowymi. W wejściu do kaplicy znajduje się kamienny barokowy portal z 1. połowy XVIII w. Na zewnątrz w wejściach do wieży i naw bocznych trzy portale kamienne, barokowe z XVIII w. Polichromia figuralna i ornamentalna malowana przez Franciszka Walczowskiego w 1958 r.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Ołtarz główny manierystyczny z 1621 r., wykonany przez snycerza Baltazara Kuncza z Kleparza dla kościoła klarysek w Starym Sączu, uzupełniony po bokach późnobarokowymi bramkami z połowy XVIII w. W polu środkowym ołtarza umieszczony jest barokowy obraz Matki Bożej Szkaplerznej z XVII-XVIII w. a w zwieńczeniu św. Michał Archanioł, barokowy z XVIII w., na bramkach zaś umieszczone są obrazy śś. Mikołaja i Stanisława bpa, barokowe z XVIII w. Ołtarze boczne: 1. w kaplicy północnej, późnobarokowy z 2. połowy XVIII w., z obrazem Matki Bożej Różańcowej z 2. połowy XIX w.; 2. w kaplicy południowej manierystyczny z 1. połowy XVII w., ze współczesnymi mu obrazami: Ukrzyżowania w polu środkowym, Matki Bożej Bolesnej w zwieńczeniu oraz Chrystusa opłakiwanego przez aniołów w predelli; 3. w lewej nawie bocznej późnomanierystyczny z początku XVII w. z obrazem Serca Jezusa w polu środkowym i barokowym obrazem NMP Niepokalanie Poczętej z 1694 r. w zwieńczeniu; 4. w prawej nawie wczesnobarokowy z 1. połowy XVII w. z czterema obrazami świętych z 1. połowy XVII w. umieszczonymi w polach bocznych. Chrzcielnica kamienna, gotycka z 1493 r.. Ambona późnobarokowa z 2. połowy XVIII w. z obrazem Chrztu w Jordanie w zaplecku. Prospekt organowy późnobarokowy z XVIII w. Organy 15-głosowe wykonał w latach 1894-1902 Tomasz Fall ze Szczyrzyca. Konfesjonały i ławy wykonane po 1945 r. Trzy dzwony, z których jeden „Jan” powstał w Odlewni dzwonów Felczyńskich w Przemyślu w 1950 r., zaś pozostałe dwa: „św. Michał Archanioł” (960 kg) i „św. Józef” (320 kg) odlali Fr. Kubica i Fr. Drozd z Dąbrowy Górniczej.

LITERATURA

Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, T. I, Województwo krakowskie, z. 10, Powiat nowosądecki, Warszawa 1953
Kornecki M., Kościoły diecezji tarnowskiej, [w:] Rocznik diecezji tarnowskiej na rok 1972, Tarnów 1972
Krasnowolski B., Leksykon zabytków architektury Małopolski, Warszawa 2013

Pasternak P., Katalog organów w diecezji tarnowskiej, maszynopis
ks. Rzepa J., Kornecki M., Dzwony Diecezji Tarnowskiej, Kraków 2001

Poprawiony: środa, 09 października 2013 07:14
 
«pierwszapoprzednia12345678910następnaostatnia»

Strona 3 z 61
Radyo dinle mp3 radyo muzik dinle sarki dinle radyolar muzik oyna oyun oyunus oyunlar r57.txt c99.txt hackerbox