Franciszek Lekszycki, zmarł w 1668 r. w Grodnie. Krakowski bernardyn, malarz polski doby baroku, działający w latach 1640-68. Prawdopodobnie był samoukiem. W swojej twórczości posługiwał się grafikami Rubensa i van Dycka. Tworzył wielkie kompozycje religijne o bezbłędnym rysunku, dość ubogim chłodnym kolorycie i lśniącej fakturze. Jego prace charakteryzuje również znaczny stopień poprawności malarskiej oraz duża biegłość techniczna. Cieszył się wielką sławę za życia, zwano go „polskim Fra Angelico” a obrazy jego znajdowały wielkie uznanie. Malował obrazy ołtarzowe głównie do kościołów bernardyńskich, m.in. w Dubnie (nie zachowane Niepokalane Poczęcie NMP), gdzie przebywał około 1641-45, potem w Przeworsku (św. Barbara i św. Antoni), przed 1657 r. w Kalwarii Zebrzydowskiej (cztery obrazy w kaplicy Ukrzyżowania: Przybicie do krzyża Ukrzyżowanie, Zdjęcie z krzyża, Złożenie do grobu oraz św. Antoni do kościoła), około 1659-64 w Krakowie (Ostatnia Wieczerza, Upadek pod Krzyżem, Ukrzyżowanie, św. Antoni). Około 1664 r. pracował być może w Wielkopolsce. W 1667 r. wyjechał do Grodna, gdzie zmarł. Przypisuje mu się wiele innych obrazów, m.in. w Opatowie (św. Antoni, Śmierć św. Franciszka 1649), Leżajsku (m.in. Zwiastowanie, Nawrócenie św. Marii Magdaleny około 1650), we Lwowie (Ukrzyżowanie) i Przeworsku (m.in. cykl pasyjny), w katedrze w Lublinie (Ostania Wieczerza i Uczta u Heroda 1667) i w kościele wizytek w Warszawie (Nauczanie NMP). Również w kościele bernardynów w Tarnowie znajduje się przypisywany Lekszyckiemu obraz Naigrawanie się z Chrystusa.

 

Nauczanie NMP, Warszawa, kościół wizytek      Zdjęcie z krzyża, Kalwaria Zebrzydowska

 

Tekst umieszczony 17.12.2005

Ilustracje pochodzą: Sztuka świata, t. 7, Warszawa 1994 (1) oraz pocztówka (2).

 

LITERATURA

  • Chrzanowski T., Kornecki M., Sztuka Ziemi Krakowskiej, Kraków 1982

  • Dobrowolski T., Sztuka Krakowa, Kraków 1978

  • Karpowicz M., Sztuka polska XVII w., Warszawa 1983

  • Sztuka świata. Leksykon L-Z, t. 13, Warszawa 2000

Powrót